Przedsiębiorcami zostają osoby fizyczne pełnoletnie, które nie zostały ograniczone w swojej zdolności do czynności prawnych. Zdolność prawna to zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Zdolność do czynności prawnych, to zdolność do tego, aby z pomocą czynności prawnych nabywać prawa lub zaciągać zobowiązania. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
 

Pierwszym krokiem, jaki powinien wykonać przyszły przedsiębiorca jest złożenie wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej w urzędzie gminy/miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, a nie prowadzenia działalności. Za dokonanie wpisu pobierana jest opłata w wysokości 100 zł. W ciągu 14 dni od złożenia wniosku otrzymasz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Pamiętaj! Każda kolejna zmiana wpisu będzie Cię kosztować dodatkowe 50 zł. Podobnie rejestracji dokonujesz, gdy zdecydujesz się na prowadzenia spółki cywilnej - każdy wspólnik rejestruje się oddzielnie w urzędzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Prowadzenie działalności w formie innej spółki wymaga już rejestracji w sądzie. Ważne!!! Możesz wykorzystać urząd jako pośrednika i złożyć w nim również wnioski do urzędu statystycznego i skarbowego - urząd przesyła je dalej. Jednak wizyta w „skarbówce” nie ominie Cię.

Przy rejestracji, tj. wypełniając wniosek, musisz opisać, czym będziesz się zajmował w swojej działalności. Robisz to używając symboli Polskiej Klasyfikacji Działalności.

otwórz PKD na spisie sekcji (jest ich 17), a następnie wyszukaj tą która najbardziej odpowiada do prowadzonej przez Ciebie działalności i przejdź do części jej poświęconej. Sekcja dzieli się na działy, te z kolei na grupy, one znowu na klasy, te na podklasy. I ponownie wybierasz te, które najbardziej odpowiadają prowadzonej przez Ciebie działalności. Pamiętaj! Wpisz możliwie wszystkie planowane rodzaje działalności, w ten sposób unikniesz konieczności aktualizacji wpisu i oczywiście zaoszczędzisz.

Masz problem z nazwą, pamiętaj o trzech podstawowych zasadach:

► nazwa czyli „firma” musi zawierać Twoje imię i nazwisko,
► nie możesz podać nieprawdziwych danych, tzn. imienia i nazwiska, przedmiotu prowadzonej działalności czy jej siedziby,
► nazwa Twojej firmy musi odróżniać się od nazw firm już istniejących prowadzących działalność na tym samym rynku, mianowicie możesz zostać posądzony np. o nieuczciwą konkurencję.
 

Jeśli nie wiesz czy potrzebujesz koncesji, zezwolenia czy nawet samego wpisu do odpowiedniego rejestru, to najlepiej zajrzyj do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. koncesję otrzymasz na czas od 5 do 50 lat, chyba że wnioskujesz o termin krótszy.
 

Po złożeniu wniosku, na druku RG-1, o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, w terminie 7 dni od złożenia wniosku otrzymasz tzw. REGON. Uwaga! Zaświadczenie o dokonaniu wpisu nic nie kosztuje. Druku RG-1 nie składasz, jeśli zrobiłeś to wcześniej za pośrednictwem urzędu.
 
 

Jak już wcześniej pisaliśmy - jest nieunikniona. Zaczynasz od złożenia wniosku o nadanie numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Składasz go na druku NIP-1 lub, jeśli działalność prowadzona będzie w formie spółki- NIP-2. Jeśli masz już nadany NIP, to musisz go teraz zaktualizować na tych samych drukach. Musisz wybrać formę, w jakiej będziesz płacić podatek od dochodów z działalności gospodarczej. Masz do wyboru:

► podatek płacony od dochodu według skali progresywnej (19, 30, 40 %),

► podatek płacony od dochodu według stawki liniowej 19 %,
► podatek płacony od przychodu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
► podatek płacony od przychodu w formie karty podatkowej.
 
Pamiętaj! Jeśli wybrałeś ryczałt - złóż stosowne oświadczenie, jeśli wybrałeś kartę podatkową - druk PIT-16 (na tej podstawie urząd wyda ci decyzję o wysokości stawki). Jeśli przed rozpoczęciem działalności nie złożyłeś ani jednego, ani drugiego, będzie to oznaczało, ze decydujesz się na płacenie podatku od dochodu. Gdy zdecydujesz się go płacić według stawki liniowej 19%, to konieczne będzie złożenie oświadczenia.
 
A co z VAT-em?

Musisz sprawdzić czy powinieneś zarejestrować się dla celów VAT. Zobowiązanymi do rejestracji są ci, którzy nie mogą (art. 113 ust. 13 ustawy o VAT) lub nie chcą korzystać ze zwolnienia z VAT. Rozpoczynając działalność w trakcie roku podatkowego, masz prawo do zwolnienia z VAT. Jest to możliwe wówczas, gdy przewidujesz, iż w tym roku wartość twojej sprzedaży nie przekroczy równowartości 10.000 euro. Limit ten liczony jest w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, czyli od czasu, jaki pozostał do końca roku. Zwolnienie z VAT nie jest zwolnieniem z prowadzenia ewidencji sprzedaży, musisz, bowiem wiedzieć, kiedy przekroczysz limit obrotu. Pamiętaj! Dobrze przemyśl rezygnację ze zwolnienia z VAT, wiedz, iż ponownie będziesz mógł z niego skorzystać nie wcześniej niż za 3 lata. Chcesz zarejestrować się dla celów VAT - złóż formularz VAT-R. Wiąże się to jednak z kosztami, mianowicie składając formularz musisz dokonać opłaty skarbowej w kwocie 152 zł (na konto urzędu gminy/miasta). W przypadku prowadzenia działalności w zakresie wyrobów akcyzowych - rejestracja dla celów akcyzowych, zgłoszenie składane jest w urzędzie celnym.
 
Właściwość urzędu skarbowego

Z reguły decyduje miejsce zamieszkania. Jednak, jeśli rozpoczynając działalność, nie chcesz lub nie możesz skorzystać ze zwolnienia z VAT, to aby dostać NIP (zaktualizowane dane) musisz zgłosić się do urzędu skarbowego właściwego w sprawach VAT, tj. właściwego ze względu na miejsce wykonywania czynności opodatkowania - prowadzenia działalności. Jeśli jednak prowadzisz działalność w kilku różnych miejscach, które znajdują się na terenie dwóch lub więcej urzędów skarbowych - decyduje miejsce zamieszkania (dla spółek - adres siedziby). 
 
Wybór podatku

Podatek dochodowy - istnieją cztery formy jego płacenia, tylko, który ci się opłaca płacić?

Do wyboru masz:
► podatek płacony od dochodu według skali progresywnej (19, 30, 40 %),
► podatek płacony od dochodu według stawki liniowej 19 %,
► podatek płacony od przychodu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
► podatek płacony od przychodu w formie karty podatkowej.
 
Na początek wyjaśnijmy, czym różni się dochód od przychodu.

PRZYCHÓD - cała kwota, jaką otrzymasz ze sprzedaży towarów i usług. DOCHÓD - przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, np. wydatki związane z zakupem towarów handlowych czy utrzymanie firmy. Ryczałt i karta podatkowa są podatkami płaconymi od przychodu, tzn. bez prawa do odliczenia kosztów uzyskania (to wcale nie znaczy, że płacisz więcej!). Przy wszystkich formach opodatkowania możesz odliczać od przychodu zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne, a od podatku - składki zdrowotnej. Płacąc podatek w formie karty podatkowej będziesz mógł odliczyć tylko składki zdrowotne, ponieważ nie wykazując przychodu, nie możesz od niego odliczać składek na ubezpieczenia społeczne.
 
 

W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej musisz przyjść do ZUS i złożyć tam dwa zgłoszenia:
1. siebie jako płatnika składek za samego siebie (druk ZUS ZFA),
2. siebie jako ubezpieczonego jeśli obowiązkowo z tytułu działalności będziesz płacić składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i na zdrowie ( druk ZUS ZUA), jeśli natomiast będziesz opłacać składkę tylko na zdrowie – druk ZUS ZZA.

aby wypełnić właściwy formularz musisz wiedzieć czy będziesz płacił składkę emerytalną i rentową, czy tylko zdrowotną. Pamiętaj! Obowiązkowo płacisz składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, gdy:
► nie płacisz obowiązkowo składki z innego tytułu,
► prowadzisz firmę i jednocześnie pracujesz – z umowy o pracę dostajesz wynagrodzenie niższe niż minimalne, tj. w 2005 r. – 846 zł, przy czym w I roku pracy – 679,20 zł, a w II – 764,10 zł,
► prowadzisz firmę, ale twoim drugim źródłem zarobków jest umowa o dzieło – w takim przypadku nie ciąży na tobie obowiązek ubezpieczeniowy, ponieważ taka umowa nie podlega w ogóle ubezpieczeniu.

W przypadku, gdy musisz obowiązkowo płacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, możesz wówczas dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Gdy jednak w/w ubezpieczeniom podlegasz dobrowolnie, aby przystąpić do ubezpieczenia chorobowego musisz to uczynić z innego tytułu.

 

Zapamiętaj! Podstawowa zasada: nie wolno płacić kontrahentowi gotówką ani otrzymywać w ten sposób zapłaty od niego - jeśli jednorazowa wartość transakcji przekracza równowartość 15.000 euro. Bez konta nie będziesz również mógł opłacać składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, a także zaliczek na podatek dochodowy, (jeśli miałbyś go płacić wg skali podatkowej lub stawki liniowej 19%). A jeśli starasz się o zwolnienie VAT, to jego ewentualny zwrot dokonywany jest na rachunek bankowy. Do założenia rachunku bankowego potrzebne ci będzie:
► - dowód osobisty,
► - zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej,
► - dokument potwierdzający nadanie REGON,
► - ewentualnie zaświadczenie o nadaniu NIP,
► - koncesje,

W przypadku, gdy prowadzisz działalność w formie spółki ponadto bank zażąda od ciebie:
► - aktualnej umowy spółki,
► - statutu,
► - aktualnego odpisu z rejestru sądowego.

Finisz - pieczątka
Wprawdzie obowiązek posiadania pieczątki nie wynika z żadnych przepisów prawa, jednak wykonanie pieczątki może się okazać niezbędne w trakcie załatwiania formalności, związanych z założeniem własnej firmy. Wszelkie dotychczas omówione etapy postępowań rejestracyjnych mogą być dokonane bez korzystania z pieczątki. Natomiast w praktyce banków, związanej z założeniem przez firmę rachunku bankowego, brak pieczątki może okazać się przeszkodą nie do pokonania.

Pieczęć firmowa powinna zawierać takie informacje jak:
► oznaczenie firmy,
► dane teleadresowe siedziby przedsiębiorstwa,
► NIP,
► REGON.